Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Quảng Ngãi: Thành công mỹ mãn chuyển đổi lúa 3 vụ sang 2 vụ

Thứ Tư 08/04/2020 , 14:45 (GMT+7)

Trong 3 năm, tỉnh Quảng Ngãi đã chuyển đổi thành công toàn bộ diện tích sản xuất lúa từ 3 vụ sang 2 vụ, đảm bảo mục tiêu tăng năng suất, giảm chi phí.

Người dân Quảng Ngãi hầu như không còn sản xuất lúa 3 vụ/năm. Ảnh: Kim Sơ.

Người dân Quảng Ngãi hầu như không còn sản xuất lúa 3 vụ/năm. Ảnh: Kim Sơ.

Làm 3 vụ nhưng không hiệu quả

Từ năm 2002 trở về trước, người dân tỉnh Quảng Ngãi luôn có tập quán sản xuất lúa mỗi năm 3 vụ. Nông dân quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, không có thời gian nghỉ ngơi. Mùa vụ này chưa qua thì đã tất bật chuẩn bị cho vụ sản xuất mới. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế mà người dân thu được lại không đáng kể.  

Theo Sở NN-PTNT tỉnh Quảng Ngãi, thời điểm trước năm 2002 kinh tế cuộc sống của người dân vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn.

Thu nhập của các hộ gia đình phụ thuộc chủ yếu vào cây lúa. Vậy nhưng, sản lượng lương thực bình quân đầu người ở thời điểm này của tỉnh vẫn còn rất thấp dưới mức an ninh lương thực (khoảng 300kg/người/năm).

Năm 2002, diện tích gieo trồng lúa ở Quảng Ngãi ở mức 81,2 ngàn ha, năng suất bình quân chỉ đạt 38,5 tạ/ha, sản lượng thóc chỉ đạt trên 329,6 ngàn tấn.

Khi tỉnh Quảng Ngãi còn sản xuất lúa mỗi năm 3 vụ thì năng suất cao nhất cũng chỉ đạt khoảng 40 tạ/ha, có những năm thời tiết không thuận lợi năng suất sụt giảm trầm trọng. Có những thời điểm với 1ha lúa, người nông dân ở địa phương này chỉ thu được khoảng từ 25 – 26 tạ. 

Ông Phạm Bá, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật Quảng Ngãi nhìn nhận rằng, với lúa sản xuất 3 vụ thì tất cả đều gặp phải rủi ro do biến đổi thời tiết, khí hậu. Như vụ ĐX gieo sạ sớm từ tháng 11 thì đồng ruộng dễ bị ngập nước, thất thu giống.

Đến giai đoạn lúa trổ gặp lạnh dẫn đến hạt lép trên bông nhiều. Vụ HT lúa trổ gặp nắng nóng thời điểm trổ bông, ảnh hưởng đến năng suất. Và đặc biệt trong vụ 3, thời điểm cuối vụ thường bị ngập lụt khiến lúa đỗ ngã.

Xác định được những bất cập trong việc thực hiện canh tác lúa 3 vụ và để khắc phục được thì việc chuyển qua sản xuất 2 vụ là vô cùng bức thiết. Thực hiện được điều này không những hạn chế được thiệt hại do thời tiết gây ra đối với cây lúa mà còn giảm được chi phí sản xuất, tiết kiệm thời gian và nâng cao thu nhập.

Lúa sản xuất 2 vụ/năm ít chịu ảnh hưởng của thời tiết hơn lúa 3 vụ/năm nên luôn đạt năng suất cao. Ảnh: Kim Sơ.

Lúa sản xuất 2 vụ/năm ít chịu ảnh hưởng của thời tiết hơn lúa 3 vụ/năm nên luôn đạt năng suất cao. Ảnh: Kim Sơ.

Thay đổi truyền thống sản xuất lúa

Tháng 1/2002, tỉnh Quảng Ngãi đã tiến hành xây dựng Đề án Chuyển sản xuất từ 3 vụ lúa sang 2 vụ lúa/năm giai đoạn 2002 – 2005 mà cụ thể là tập trung cho sản xuất vụ ĐX và vụ HT, thu hẹp, tiến tới xóa bỏ hoàn toàn sản xuất lúa Vụ 3. 

Tỉnh Quảng Ngãi phấn đầu từ năm 2002 – 2005 sẽ hoàn thành việc chuyển 20.000 ha đang sản xuất lúa 3 vụ/năm sang 2 vụ lúa/năm, năng suất bình quân đạt 55 tạ/ha/vụ, góp phần đưa sản lượng lương thực của tỉnh đạt 360.000 – 380.000 tấn/năm.

Nguồn vốn ngân sách đầu tư của Dự án này là hơn 7 tỷ đồng. Để khuyến khích người dân tham gia thì tỉnh Quảng Ngãi đã hỗ trợ cho người dân các giống lúa lai và giống lúa thuần đưa vào sản xuất trong vòng 3 năm. 

“Chúng tôi quyết tâm thực hiện và phải vận động rất mạnh mẽ từ người dân đến các cơ sở, cấp chính quyền, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc. Ban đầu thực hiện vài mô hình nhỏ trình diễn để người dân nhìn thấy và tin tưởng để nhân rộng ra. Khi họ đã nhận thức được hiệu quả thì đã không ngần ngại bỏ tập quán cũ để chuyển sang sản xuất lúa 2 vụ/năm.

Trong năm 2002, toàn tỉnh đã chuyển đổi được 5.000ha, năm 2003 là 6.000 ha và năm 2004 là 9.000 ha. Như vậy, trong vòng 3 năm, Quảng Ngãi đã chuyển đổi được toàn bộ diện tích theo kế hoạch. Từ đó truyền thống sản xuất lúa 3 vụ/năm tại tỉnh Quảng Ngãi cũng dần được xóa bỏ”, ông Bá nói.

Thành công ngoài mong đợi

Sản xuất lúa 2 vụ/năm tiết kiệm được 1/3 chi phí phân bón, thuốc, công lao động… Ảnh: Kim Sơ.

Sản xuất lúa 2 vụ/năm tiết kiệm được 1/3 chi phí phân bón, thuốc, công lao động… Ảnh: Kim Sơ.

Việc chuyển qua sản xuất lúa 2 vụ/năm đã thể hiện rõ nhiều ưu điểm như tiết kiệm được công một vụ làm đất, một lần giống, 1 chu kỳ bón phân, 1 vụ nước, thuốc BVTV, đặc biệt là đất có thời gian nghỉ ngơi nhưng sản lượng lúa đạt được hàng năm lại cao hơn. Tính đến thời điểm hiện nay, năng suất lúa bình quân ở tỉnh Quảng Ngãi đã đạt 60 tạ/ha. Những vùng lúa trọng điểm như các huyện Tư Nghĩa, Mộ Đức, Nghĩa Hành có nơi đạt 70 tạ/ha.

“Tính ra nếu sản xuất lúa 3 vụ như trước đây, năng suất cao nhất cũng chỉ đạt hơn 100 tạ/ha/năm thì bây giờ đã lên đến từ 120 – 140 tạ/ha/năm. Chi phí sản xuất sau khi chuyển đổi giảm đi 1/3 nên hiệu quả kinh tế của người trồng lúa tăng lên.

Đến nay, hầu như cả tỉnh Quảng Ngãi đã không còn nơi nào sản xuất lúa 3 vụ/năm nữa. Lương thực được đảm bảo nên người dân bây giờ cũng đang dần chuyển qua sản xuất lúa chất lượng hơn”, ông Bá nói.

Nông dân Nguyễn Tuấn (trú huyện Tư Nghĩa, tỉnh Quảng Ngãi) cho biết: “Trước đây sản xuất lúa 3 vụ thì gia đình tôi lúc nào cũng luôn trong tình trạng vất vả với công việc đồng áng, không có thời gian nghỉ ngơi. Từ khi chuyển qua trồng 2 vụ ĐX và HT mỗi năm, thấy lợi đủ đường. Không những có được khoảng thời gian nhàn rỗi để nghỉ ngơi mà còn tiết kiệm được rất nhiều chi phí sản xuất nhưng hiệu quả lại cao hơn. Từ đó mà thu nhập của người dân càng ngày càng được nâng cao”.

Đề án Chuyển sản xuất từ 3 vụ lúa sang 2 vụ lúa/năm giai đoạn 2002 – 2005 là một dấu mốc quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp, nâng cao hiệu quả sản xuất lúa của tỉnh Quảng Ngãi. Từ một tỉnh có sản lượng lương thực bình quân đầu người dưới mức an ninh lương thực thì bây giờ tỉnh này đã trở thành một trong những địa phương có sản lượng lúa cao so với các tỉnh khu vực miền Trung. 

Tổ chức nông dân hoạt động hiệu quả, đồng ruộng đẹp như khu sinh thái

Tổ chức nông dân hoạt động hiệu quả, đồng ruộng đẹp như khu sinh thái

Tái cơ cấu Nông nghiệp 01/06/2020 - 07:15

Cống máng kiên cố hóa, bơm tưới bằng điện, đường nội đồng đổ bê tông rợp bóng cây, đã biến cánh đồng lúa bạt ngàn đẹp chẳng thua kém gì khu du lịch sinh thái.

Thâm canh lúa bền vững bằng kỹ thuật '3 giảm, 3 tăng', '1 phải, 5 giảm'

Thâm canh lúa bền vững bằng kỹ thuật '3 giảm, 3 tăng', '1 phải, 5 giảm'

Tái cơ cấu Nông nghiệp 27/05/2020 - 06:01

Tham gia dự án VnSAT, hàng ngàn nông dân các tỉnh ĐBSCL được tập huấn kỹ thuật “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm”, giúp canh tác lúa bền vững, năng cao thu nhập.

Đi tìm 'cuộc cách mạng lần thứ hai' cho cây ngô

Đi tìm 'cuộc cách mạng lần thứ hai' cho cây ngô1

Tái cơ cấu Nông nghiệp 27/05/2020 - 06:01

Ngô sinh khối, ngô thực phẩm sẽ là hướng đi mới khi sản xuất ngô lấy hạt của Việt Nam không còn cửa cạnh tranh trước cơn lốc ngô nhập khẩu giá rẻ.

Áp dụng quy trình tái canh cà phê VnSAT, thu hoạch chỉ sau 3 năm

Áp dụng quy trình tái canh cà phê VnSAT, thu hoạch chỉ sau 3 năm

Tái cơ cấu Nông nghiệp 25/05/2020 - 06:01

Với quy trình tái canh mới do VnSAT triển khai tại Tây Nguyên, người trồng cà phê có thể thu bói khi cây 2 tuổi và sau 3 năm thì bước vào vụ thu chính.

Chấn hưng vùng cây ăn quả có múi Hòa Bình

Chấn hưng vùng cây ăn quả có múi Hòa Bình

Tái cơ cấu Nông nghiệp 22/05/2020 - 06:01

Vựa cây có múi tỉnh Hòa Bình đang có những nguy cơ và dấu hiệu thoái hóa, cần sớm chấn chỉnh theo hướng đi vào chiều sâu, nhất là giống, quy trình sản xuất...

Áp dụng mô hình tưới tiết kiệm VnSAT: Hết thời ăn rẫy, nằm lô

Áp dụng mô hình tưới tiết kiệm VnSAT: Hết thời ăn rẫy, nằm lô

Tái cơ cấu Nông nghiệp 20/05/2020 - 06:01

Chỉ cần chạm tay vào phần mềm cài đặt trên điện thoại di động, nông dân Tây Nguyên đang ở xa cả trăm km vẫn thực hiện tưới cho cả vườn cà phê.

Vực lại ngành gỗ thời 'hậu Covid-19'

Vực lại ngành gỗ thời 'hậu Covid-19'

Tái cơ cấu Nông nghiệp 19/05/2020 - 10:35

Không chỉ nhanh chóng khôi phục sản xuất, xuất khẩu sau dịch Covid-19, ngành gỗ Việt Nam cần những định hướng dài hơi.

Nâng cao vị thế nông nghiệp

Nâng cao vị thế nông nghiệp

Tái cơ cấu Nông nghiệp 19/05/2020 - 09:17

Sau 5 năm thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng NTM của tỉnh Quảng Ninh, đề án đã phát huy hiệu quả, tạo chuyển biến mạnh mẽ.

Thủy lợi giữ vững vai trò hỗ trợ ngành nông nghiệp và phòng chống thiên tai

Thủy lợi giữ vững vai trò hỗ trợ ngành nông nghiệp và phòng chống thiên tai

Tái cơ cấu Nông nghiệp 19/05/2020 - 06:10

Tỉnh Quảng Ninh đã và đang quan tâm, chỉnh trang và đầu tư xây dựng nhiều hệ thống thủy lợi hỗ trợ phát triển kinh tế nông nghiệp,góp phần phòng chống thiên tai (PCTT).

Ban Quản lý các dự án Nông nghiệp:Chuyển mình để bứt phá trong giai đoạn mới

Ban Quản lý các dự án Nông nghiệp:Chuyển mình để bứt phá trong giai đoạn mới

Tái cơ cấu Nông nghiệp 18/05/2020 - 06:01

2020 là năm tiến hành đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng và diễn ra nhiều sự kiện trọng đại của đất nước.

Những vùng rau Sơn La quanh năm xanh mướt bán khắp thị trường

Những vùng rau Sơn La quanh năm xanh mướt bán khắp thị trường

Tái cơ cấu Nông nghiệp 14/05/2020 - 06:01

Từ những cánh đồng gần như quanh năm bỏ hoang, nhiều nơi ở Sơn La nay đã trở thành những vựa rau mướt mát quanh năm, cho thu nhập 400-500 triệu đồng/ha/năm.

Mô hình tưới tiết kiệm cho lúa để thích nghi biến đổi khí hậu

Mô hình tưới tiết kiệm cho lúa để thích nghi biến đổi khí hậu

Tái cơ cấu Nông nghiệp 13/05/2020 - 08:05

Ứng dụng kỹ thuật tưới nước tiết kiệm cho lúa do dự án VnSAT triển khai, đang đem lại hiệu quả cao trong thời điểm biến đổi khí hậu gay gắt ở các tỉnh ĐBSCL.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Giá cà phê hôm nay 1/6: Bắt đầu tăng trở lại

Giá cà phê hôm nay 1/6: Bắt đầu tăng trở lại

Giá cà phê hôm nay 1/6/2020 tại thị trường thế giới chưa thể hồi phục do luật an ninh cho Hồng Kông. Trong nước, giá cà phê đã có chuyển biến tích cực.

THACO tiếp tục xuất khẩu sơmi rơmoóc sang Mỹ

THACO tiếp tục xuất khẩu sơmi rơmoóc sang Mỹ

Ngày 1/6, THACO xuất khẩu sang Mỹ 36 sơmi rơmoóc được sản xuất tại nhà máy Xe chuyên dụng THACO (Thaco SV) ở Khu công nghiệp THACO Chu Lai (Quảng Nam).

Bất động sản công nghiệp: Điểm sáng năm 2020

Bất động sản công nghiệp: Điểm sáng năm 2020

Covid-19 đặt thị trường bất động sản công nghiệp trước cơ hội mới từ làn sóng dịch chuyển và mở rộng sản xuất của nhà đầu tư nước ngoài sang Việt Nam.