Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

‘Cát nhân tạo’ từ bùn đất yếu - giải pháp cho tương lai

Chủ Nhật 17/05/2020 , 07:00 (GMT+7)

Bằng giải pháp cứng hóa bùn đất yếu, khu vực ĐBSCL có thể tiết kiệm được hàng trăm triệu m3 cát khai thác tự nhiên cho mục đích xây dựng.

Lượng bùn cát đổ về các dòng sông ở Đồng bằng sông Cửu Long từ thượng nguồn sông Mê Kông ngày càng ít. Ảnh: Quang Dũng.

Lượng bùn cát đổ về các dòng sông ở Đồng bằng sông Cửu Long từ thượng nguồn sông Mê Kông ngày càng ít. Ảnh: Quang Dũng.

Giải pháp thay thế cát xây tự nhiên

Theo GS.TS Nguyễn Quốc Dũng – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Đập lớn và Phát triển nguồn nước Việt Nam, hiện nay thượng nguồn sông Mê Kông đã và đang hình thành 20 bậc thang thủy điện. Trong đó, 9 bậc thang thủy điện trên sông Lan Thương (sông Mê Kông chảy qua lãnh thổ Trung Quốc) và 11 bậc thang thủy điện tại Lào.

Các thủy điện này đã giữ lại một khối lượng bùn cát khổng lồ. Ước tính, khi 20 bậc thang thủy điện kể trên hoàn thành, trong những năm đầu tích nước lượng bùn cát đổ về đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam được dự báo sẽ thiếu hụt khoảng 80% so với trước đây. Đây là hệ luỵ đáng quan ngại nhất cho chúng ta.

Trong khi đó, để có nguồn vật liệu phục vụ xây dựng hạ tầng, hoạt động khai thác cát trên sông Tiền và sông Hậu diễn ra rầm rộ. Việc kiểm soát không nghiêm dẫn đến nạn cát tặc diễn biến phức tạp. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng lòng sông bị xói sâu, gây sạt lở bờ sông ngày càng trầm trọng.

Người dân ĐBSCL có nhu cầu sử dụng bùn cát rất lớn để cứng hóa nền đất, xây dựng cơ sở hạ tầng. Ảnh: Quang Dũng.

Người dân ĐBSCL có nhu cầu sử dụng bùn cát rất lớn để cứng hóa nền đất, xây dựng cơ sở hạ tầng. Ảnh: Quang Dũng.

Ngay ở đối với sông Hồng, các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, do khai thác cát đã làm lòng sông xói sâu. Do đó, với đoạn qua Hà Nội, cùng một lưu lượng mùa kiệt nhưng mực nước so với trước đây 10 năm tụt thấp đến 2m.

Vùng ĐBSCL có nhu cầu sử dụng cát với khối lượng rất lớn để xây dựng công trình nhà ở, đường giao thông và đê bao, bờ bao... Do nền đất yếu nên phải sử dụng cát để tăng ổn định công trình. Tại Cà Mau, để đắp được 1km đê biển cần khoảng 100.000 m3 cát (để làm lõi đê), như vậy 100km đê thì cần 10 triệu m3 cát san nền. Hay tuyến đường Hồ Chí Minh đoạn đi qua tỉnh Cà mau dài khoảng 100km đã sử dụng tới 20 triệu m3 cát chỉ để làm móng đường.

Trước thực trạng khai thác quá mức tài nguyên cát tự nhiên, năm 2016 Chính phủ đã giao Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai 4 đề tài nghiên cứu giải pháp thay thế cát xây dựng. Viện Thủy công (Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam) đã đề xuất và được giao thực hiện đề tài nghiên cứu giải pháp cứng hóa bùn nạo vét tại vùng ĐBSCL để thay thế cát xây dựng.

Cần chống nạn "cát tặc"

Hiện nay chúng ta có các dự án nạo vét bùn trên các sông. Việc đổ bùn thải đi đâu là bài toán nan giải, bởi nó sẽ tăng chi phí để xây dựng bãi thải và ảnh hưởng đến môi trường. Nếu chúng ta tận dụng nguồn bùn thải này, phối trộn với chất kết dính để cứng hóa làm thành nền móng cho đê bao, bờ bao và cho các khu dân cư vượt lũ thay thế cho việc sử dụng cát như hiện nay thì rất có ý nghĩa.

GS.TS Nguyễn Quốc Dũng - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Đập lớn và Phát triển nguồn nước Việt Nam. Ảnh: NNVN.

GS.TS Nguyễn Quốc Dũng - Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Đập lớn và Phát triển nguồn nước Việt Nam. Ảnh: NNVN.

Chúng tôi đã sử dụng chất kết dính gồm tro bay, tro xỉ các nhà máy nhiệt điện, như vậy còn giảm tác động ô nhiễm môi trường. Hiện nay, việc nghiên cứu giải pháp này đã có kết quả tốt, chúng ta có thể sản xuất với số lượng lớn. Tuy nhiên, việc đưa vào các dự án còn hạn chế bởi khó cạnh tranh về giá cả so với cát khai thác tự nhiên.

Nguyên nhân là do 1m3 cát tự nhiên hiện nay có giá 200.000 đồng, trong khi “cát nhân tạo” từ bùn đất yếu có giá 300.000 đồng, người dân không mặn mà sử dụng. Muốn sử dụng nguồn vật liệu này để thay thế cát tự nhiên một cách đại trà, thì Chính phủ, Bộ TN-MT cùng các cơ quan liên quan từ Trung ương đến địa phương phải kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác cát, chống nạn “cát tặc”. Đồng thời, phải có cơ chế tính đơn giá tổng hợp, bao gồm chi phí bảo vệ môi trường như các nước khác đã làm thì mới cạnh tranh được.

Một hướng nghiên cứu nữa là sử dụng cát biển để thay thế cát tự nhiên để chế tạo kết cấu bê tông trong công trình xây dựng hoặc làm nền cho đường giao thông cũng đang được các đơn vị khác nghiên cứu. Ngoài ra, hiện ở một số tỉnh phía Nam đã có dây chuyền nghiền đá thành cát, tuy nhiên giá thành vẫn cao hơn so với cát tự nhiên nên khó cạnh tranh.

Vấn đề tìm giải pháp thay thế cát xây dựng không phải là câu chuyện của riêng ĐBSCL và của Việt Nam. Ở Trung Quốc, nghiên cứu về giải pháp thay thế cát xây dựng trong san lấp được thực hiện từ đầu những năm 2000, nhưng mãi sau 10 năm khi nhà nước cấm “cát tặc” thì sản phẩm nghiên cứu mới vào cuộc được.

Chưa đủ điều kiện, không liều lĩnh tái đàn lợn

Chưa đủ điều kiện, không liều lĩnh tái đàn lợn

Thời sự Nông nghiệp 30/05/2020 - 16:20

Quảng Nam có quy mô chăn nuôi nông hộ chiếm tỷ lệ lớn nên để đảm bảo an toàn sinh học rất khó khăn. Do đó, việc tái đàn cần phải đặc biệt cẩn trọng.

Sở hữu paraquat có thể chịu án tù 10 năm và hơn 31 ngàn USD

Sở hữu paraquat có thể chịu án tù 10 năm và hơn 31 ngàn USD

Thời sự Nông nghiệp 29/05/2020 - 12:00

Các nhà sản xuất và nhập khẩu paraquat và chlorpyrifos ở Thái Lan có 270 ngày, trong khi nông dân có 90 ngày để bàn giao toàn bộ các loại hóa chất độc hại này.

ĐBSCL: Lúa hè thu đang tiếp đà thắng lợi

ĐBSCL: Lúa hè thu đang tiếp đà thắng lợi

Thời sự Nông nghiệp 29/05/2020 - 11:07

Đó là nhận định được đưa ra tại Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện chỉ đạo sản xuất trồng trọt vụ hè thu 2020 vùng Đông Nam Bộ và ĐBSCL.

Mặn dần được đẩy lui, khôi phục sản xuất

Mặn dần được đẩy lui, khôi phục sản xuất

Thời sự Nông nghiệp 29/05/2020 - 09:46

Cuối tháng 5, ĐBSCL xuất hiện một vài cơn mưa đầu mùa. Tình hình mặn xâm nhập giảm mạnh, mặn đã dần bị đẩy lui, nguồn nước dần ngọt trở lại.

Dự báo năm 2020 ít có khả năng xuất hiện lũ sớm ở ĐBSCL

Dự báo năm 2020 ít có khả năng xuất hiện lũ sớm ở ĐBSCL

Thời sự Nông nghiệp 29/05/2020 - 08:03

Theo nhận định của Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, năm 2020 ít có khả năng xuất hiện lũ sớm ở ĐBSCL.

Trồng xen cây ăn trái 'nuôi' cà phê, hồ tiêu

Trồng xen cây ăn trái 'nuôi' cà phê, hồ tiêu

Thời sự Nông nghiệp 29/05/2020 - 06:01

Hầu hết các vườn cà phê, hồ tiêu ở Đăk Lăk đều trồng xen cây ăn trái. Khi cà phê, hồ tiêu xuống giá, cây ăn trái trở thành cứu cánh.

Xe chở vải tươi được ‘chạy đường riêng’ nhanh nhất sang thị trường Trung Quốc

Xe chở vải tươi được ‘chạy đường riêng’ nhanh nhất sang thị trường Trung Quốc

Thời sự Nông nghiệp 29/05/2020 - 05:30

Vải tươi xuất khẩu đi trước rồi mới đến các mặt hàng khác. Xe chở vải được ưu tiên đi luồng riêng...

Bộ NN-PTNT kiểm tra sản xuất lúa hè thu tại ĐBSCL

Bộ NN-PTNT kiểm tra sản xuất lúa hè thu tại ĐBSCL

Thời sự Nông nghiệp 28/05/2020 - 20:27

Ngày 28/5, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Quốc Doanh dẫn đoàn công tác đi kiểm tra tình hình sản xuất lúa hè thu và chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở ĐBSCL.

Hoàn thiện quy trình để nhập khẩu lợn sống

Hoàn thiện quy trình để nhập khẩu lợn sống

Thời sự Nông nghiệp 28/05/2020 - 17:59

Bộ NN-PTNT giao Cục Thú y phối hợp với các doanh nghiệp và nước xuất khẩu để hoàn thiện quy trình phân tích rủi ro trong việc nhập khẩu lợn sống về Việt Nam.

Hiệu quả 'sầu riêng vua' ghép gửi trên cây sầu riêng Ri 6

Hiệu quả 'sầu riêng vua' ghép gửi trên cây sầu riêng Ri 6

Thời sự Nông nghiệp 28/05/2020 - 06:01

Vỏn vẹn chỉ 18 tháng sau ghép, nhà vườn Nguyễn Công Thành ở Bến Tre đã thu hoạch được trái sầu riêng Musang King.

Người đàn ông tử vong khi dùng điện bẫy chuột

Người đàn ông tử vong khi dùng điện bẫy chuột

Thời sự Nông nghiệp 27/05/2020 - 13:45

Một người đàn ông ở Thừa Thiên - Huế đang dùng bình ắc quy đấu điện bẫy chuột giữa đồng, không may xẩy chân rơi xuống ruộng và bị điện giật tử vong.

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường gợi ý chiến lược phát triển nông nghiệp vùng 'chảo lửa'

Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường gợi ý chiến lược phát triển nông nghiệp vùng 'chảo lửa'

Thời sự Nông nghiệp 27/05/2020 - 08:44

Trong chuyến công tác mới đây, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Nguyễn Xuân Cường đã gợi ý cho chiến lược phát triển nông nghiệp vùng “chảo lửa” Ninh Thuận để biến bất lợi thành thuận lợi

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Thái Nguyên có tân Bí thư Tỉnh ủy

Thái Nguyên có tân Bí thư Tỉnh ủy

Bà Nguyễn Thanh Hải - Trưởng ban Dân nguyện Quốc hội vừa được Bộ Chính trị phân công giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên.

Biến đá thành nhạc cụ

Biến đá thành nhạc cụ

Ông không biết về âm nhạc, cũng chẳng được học nhạc, làm nhạc cụ một ngày nào. Thế nhưng, đôi bàn tay tài hoa của ông đã giúp đá lên tiếng hát.