Thứ sáu, 14/12/2018 07:52 GMT+7

Hotline: 091.352.8198

Chứng đau nửa đầu

17/04/2012, 10:22 (GMT+7)

Xin cho biết bản chất của chứng đau nửa đầu? Có cách nào để phòng và trị chứng đau nửa đầu?

* Xin cho biết bản chất của chứng đau nửa đầu? Có cách nào để phòng và trị chứng đau nửa đầu?

Lý Kim Cúc, Chi Lăng, Lạng Sơn

Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia thì đau nửa đầu là một hội chứng thần kinh với những triệu chứng điển hình: Thay đổi khả năng cảm nhận của các giác quan, đau đầu, và buồn nôn. Về mặt sinh lý, đau nửa đầu thường phổ biến ở phụ nữ hơn nam giới.

Đau nửa đầu điển hình thường chỉ ảnh hưởng một bên đầu, nhức và kéo dài từ 4 đến 72 giờ đồng hồ; với những triệu chứng buồn nôn, nôn mửa, sợ ánh sáng (nhạy cảm với ánh sáng hơn), và sợ âm thanh (nhạy cảm với âm thanh hơn). Khoảng một phần ba người bị chứng đau nửa đầu cảm nhận được tiền triệu (aura)—hình ảnh, mùi vị, hoặc một cảm nhận giác quan không bình thường báo hiệu cơn đau nửa đầu sắp diễn ra.

Điều trị ban đầu là thuốc giảm đau để trị đau đầu, thuốc chống nôn nếu bị buồn nôn, và tránh các yếu tố gây đau đầu. Nguyên nhân của đau nửa đầu chưa rõ ràng; giả thuyết được chấp nhận phổ biến nhất là bệnh lý của hệ thống thần kinh sử dụng chất truyền đạt thần kinh serotonin. Có một số loại đau nửa đầu khác nhau, một số bắt nguồn từ thân não (với sự rối loạn vận chuyển ion canxi và kali) và một số là do di truyền.

Nghiên cứu các cặp song sinh cho thấy, 60% đến 65% có sự ảnh hưởng của di truyền trong xu hướng phát triển bệnh đau nửa đầu. Ngoài ra, thay đổi nồng độ kích tố (hormon) cũng có liên quan đến đau nửa đầu: 75% bệnh nhân người lớn là phụ nữ, mặc dù tỉ lệ này ngang nhau đối với trẻ em nam và nữ tiền dậy thì. Đau nửa đầu có xu hướng biến mất khi đang mang thai, nhưng một số phụ nữ lại bị đau nửa đầu nhiều hơn khi mang thai.

Các biện pháp dự phòng bệnh đau nửa đầu là một phần quan trọng trong điều trị bệnh này. Các biện pháp này có nhiều loại, bao gồm uống thuốc hay bổ sung dinh dưỡng, thay đổi lối sống như tăng cường thể dục và tránh các yếu tố kích hoạt cơn đau. Mục tiêu của biện pháp dự phòng là để giảm tần số, mức độ đau và thời gian kéo dài của những cơn đau, đồng thời tăng hiệu quả của các biện pháp cắt cơn đau.

Nhiều biện pháp dự phòng khá hiệu quả: Kể cả khi dùng giả dược, 1/4 bệnh nhân thấy giảm tần số đau đầu xuống một nửa hoặc hơn, và với các biện pháp thực sự thì con số này còn cao hơn nhiều.

Hiện nay có nhiều loại thuốc để phòng hoặc giảm tần số, thời gian và mức độ các cơn đau nửa đầu. Chúng cũng có thể làm giảm mức độ biến chứng của bệnh. Các thuốc phổ biến hiện nay là propranolol, atenolol, metoprolol, flunarizine, sodium valproate, topiramate. Nhưng cần uống ít nhất trong vòng 3 tháng. Việc điều trị bệnh đau nửa đầu là công việc của các bác sĩ chuyên khoa thần kinh.

* Người nước nào phát minh đầu tiên ra chiếc la bàn chỉ phương hướng?

Đinh Văn Đức, Kiến An, Hải Phòng

Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia thì la bàn là dụng cụ dùng để định hướng trên Trái Đất. La bàn sử dụng một kim nam châm có thể tự do quay theo từ trường Trái Đất, từ đó giúp xác định các hướng Đông, Tây, Nam, Bắc. La bàn dùng nhiều trong đi biển, vào rừng, sa mạc, hướng bay của máy bay...

Người Trung Quốc đã phát minh một dạng sơ khai của la bàn vào khoảng năm 1044. Loại la bàn quen thuộc với thủy thủ được phát minh tại châu Âu vào khoảng năm 1190. Vỏ hay hộp đựng kim xoay hình tròn, được phân chia theo ly giác - hay 360 độ. Một miếng kim loại có từ tính, được mài giũa thành hình lá, dẹp, mỏng, nhẹ, hình dạng như cây kim ở 2 đầu. Chính giữa hơi to hơn, có khoan một phần ở trung tâm cây kim cho lõm vào.

Trung tâm của vỏ hộp đựng có một cây kim ngắn cố định. Trên cây kim cố định này của vỏ hộp - kim la bàn xoay và kim xoay theo một hướng nhất định - BẮC NAM - Hướng BẮC thường được đánh dấu bằng sơn màu đỏ. Hướng NAM đánh dấu sơn màu xanh (hoặc màu trắng). Các phụ kiện khác để cầm la bàn và dây ngắm với khe và tiêu điểm được thiết kế bên ngoài mặt kính, giúp cho việc đo - ngắm và tính toán được nhanh chóng dễ dàng hơn.

GS.TS NGUYỄN LÂN DŨNG

Đang được quan tâm

Gửi bình luận