Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Những lý do khiến T-80 trở thành 'xe tăng thảm họa' của Nga

Chủ Nhật 16/08/2015 , 09:07 (GMT+7)

T-80 bị xem là một bài học lớn, về việc vì sao các xe tăng được trang bị giáp dày lại không thể che giấu điểm yếu chết người. 

Từng được quân đội Nga coi như chiếc xe tăng ưu việt số một, T-80 lại chịu tổn thất lớn trước các tay súng du kích được vũ trang nhẹ, trong cuộc Chiến tranh Chechnya lần thứ nhất. Danh tiếng của chiếc xe không bao giờ có thể phục hồi sau lần đó.

Thực tế, chuyện lẽ ra đã không theo chiều hướng như thế này, bởi T-80 quả là chiếc xe tăng rất tốt.

Mẫu tăng chủ lực cuối cùng do Liên Xô sản xuất cũng là chiếc xe đầu tiên của của Liên Xô gắn động cơ turbine khí, khiến nó đạt tốc độ 70 km mỗi giờ và có tỷ suất sức mạnh/trọng lượng hiệu quả, ở mức 25,8 mã lực mỗi tấn.

Điều này khiến T-80B trở thành một trong những chiếc xe nhanh nhẹn nhất, đã ra mắt trong những năm 1980.

Có thể nói khả năng chiến đấu rất tốt của phiến quân Chechnya và chiến thuật tồi của người Nga là nguyên nhân khiến T-80 gặp nhiều tổn thất, hơn là do lỗi thiết kế, dù T-80 quả có lỗi chết người.

Nhưng sau rốt, lỗi thiết kế hay chiến thuật lại không phải những lý do khiến T-80 mất đi vị trí số một của nó trong quân đội Nga.

Cách mạng hóa hoạt động chế tạo xe tăng

T-80 đã từng được xem là một sự tiến hóa mạnh so với người tiền nhiệm của nó, xe T-64 – bản thân chiếc xe này cũng đã tạo ra một cuộc cách mạng không nhỏ.

Là thiết kế xe tăng hiện đại nhất hồi cuối những năm 1960 và đầu 1970, xe T-64 đã thoát khỏi tư duy thiết kế xe tăng đơn giản, như T-54/55 và T-62.

Ví dụ, T-64 là chiếc xe tăng Liên Xô đầu tiên thay thế người nạp đạn bằng hệ thống nạp đạn tự động, qua đó giảm tổ lái từ bốn xuống còn ba.

Sự cách tân thứ hai của T-64 là việc nó được trang bị giáp phức hợp (composite), vốn xếp các lớp thép và gốm đặc biệt chồng lên nhau, để tạo ra khả năng bảo vệ ưu việt so với thép thuần túy.

Thêm vào đó, T-64 có các bánh xe nhẹ cân, đường kính nhỏ, làm hoàn toàn từ thép, so với các bánh lớn hơn có viền cao su trên xe T-55 và T-62.

Phiên bản sản xuất hàng loạt đầu tiên của T-64 là xe T-64A được gắn một khẩu pháo chính 2A46 Rapira cỡ nòng 125mm.

Khẩu pháo này được ưa chuộng tới mức về sau nó được lắp trên hầu hết các xe tăng của Nga, kéo dài cho tới tận mẫu T-90.

Đáng chú ý là T-64A đã gói tất cả các tính năng trên vào một chiếc xe nặng có 37 tấn, khá nhẹ so với chiếc xe tăng ở kích cỡ này.

Nhưng ngoài những ưu điểm trên, T-64 có một động cơ 5TDF khá nhạy cảm và một hệ thống treo bất thường, với cả hai đều dễ hỏng.

Đây là lý do Liên Xô cho đóng đơn vị tăng T-64 gần các nhà máy sản xuất ra chúng tại Kharkov.

Trong khi sửa lỗi của động cơ T-64A, các nhà khoa học Liên Xô đã quan tâm tới việc phát triển một chiếc xe tăng mới với động cơ turbine khí.

Loại xe này có khả năng tăng tốc nhanh và có tỷ lệ sức mạnh/trọng lượng tốt hơn.

Nó có thể khởi động nhanh hơn trong điều kiện thời tiết lạnh mà không cần phải làm ấm, điều thường xảy ra trong điều kiện lạnh giá ở Nga. Ngoài ra nó còn rất nhẹ cân.

"Siêu" đắt đỏ, "siêu" tốn nhiên liệu

Thiết kế ban đầu của T-80 không đi vào trang bị cho tới năm 1976, trễ hơn nhiều so với kế hoạch.

Tuy nhiên các mẫu T-80 đầu tiên đã gặp vấn đề của riêng chúng, chủ yếu do động cơ turbine khí ngốn nhiên liệu và dễ hư hỏng do bụi bẩn.

Tháng 11/1975, Bộ trưởng Quốc phòng Liên Xô Andrei Grechko đã không thông qua hoạt động sản xuất xe tăng T-80, bởi nó sử dụng nhiên liệu quá lãng phí và có ít sự vượt trội về hỏa lực so với T-64A.

Thêm năm tháng nữa trôi qua trước khi người kế nhiệm của Grechko là Dmitriy Ustinov cho phép đưa chiếc xe vào sản xuất hàng loạt.

Dây chuyền T-80 ban đầu hoạt động trong vòng hai năm, không lâu lắm bởi nó đã bị chiếc xe tăng T-64B lấn lướt.

Chiếc xe lạc hậu hơn lại có một hệ thống điều khiển bắn mới, với khả năng bắn tên lửa 9M112 Kobra từ pháo chính. Quan trọng hơn, T-80 đắt gần gấp 3,5 lần T-64A.

Mẫu T-80B thay thế mẫu T-80 ban đầu vào năm 1978. Trong vai trò chiếc xe tăng ưu việt nhất của Liên Xô, từ năm 1981, T-80B chủ yếu nằm ở vị trí đóng quân nhiều rủi ro nhất: Đông Đức.

Tốc độ khiến T-80B được đặt cho biệt danh “Xe tăng của Eo biển Manche." Trong các cuộc tập trận của Liên Xô, những chiếc T-80B hoàn toàn có thể tới bờ biển Đại Tây Dương trong vòng năm ngày, tất nhiên là với giả thuyết chúng chưa bị cạn nhiên liệu.

Giống T-64, phiên bản xe tăng T-80 mới có khả năng bắn tên lửa 9K112 Kobra,bên cạnh đạn pháo thông thường.

Do tên lửa đắt tiền hơn nhiều đạn pháo nên T-80B chỉ mang 4 quả tên lửa và 38 viên đạn pháo.

Tên lửa dùng để tiêu diệt trực thăng vũ trang hoặc các xe phóng tên lửa chống tăng đối phương, nằm ngoài tầm với của các đạn xe tăng thông thường.

Một khẩu súng máy đồng trục PKT 7.62 x 54 mm và một khẩu súng máy NSVT Utes 12.7 x 108 mm trên tháp pháo là các vũ khí chống bộ binh còn lại của xe.

Trong khi T-80B tuyên bố sở hữu loại giáp phức hợp hiện đại, nó còn được bảo vệ tốt hơn nữa nhờ giáp phản ứng nổ (ERA) Kontakt-1. Những chiếc T-80B lắp ERA được gọi là T-80BV.

Năm 1987, T-80U thay thế T-80B trong dây chuyền sản xuất. Mặt ngoài loại xe này treo giáp ERA Kontakt-5, với khả năng bảo vệ tốt hơn nhiều.

Ngoài khả năng chống đạn với đầu nổ lõm, Kontakt-5 còn giúp tăng khả năng chống đạn xuyên giáp thông thường của xe tăng.

T-80U cũng thay hệ thống điều khiển bắn 1A33 của T-80B sang loại 1A45 hiện đại hơn và các kỹ sư thay tên lửa Kobra bằng tên lửa 9K119 Refleks dẫn đường bằng laser, với tầm bắn xa hơn, tin cậy hơn và sức công phá mạnh hơn. T-80U còn chứa nhiều đạn hơn so với T-80B.

Nhưng T-80U cũng chẳng ở lâu trên dây chuyền sản xuất. Do động cơ turbine khí quá ngốn nhiên liệu, quân đội Liên Xô đã thay thế nó bằng động cơ diesel. Các tăng T-80 trang bị động cơ này được gọi là T-80UD.

"Chết" vì quân đội Nga thiếu tiền

Tháng 12/1994, cuộc chiến tranh chống phiến loạn ở Chechnya là lần đầu tiên T-80 được đưa vào chiến đấu và chiếc xe đã nhanh chóng có những thất bại thảm họa.

Liên Xô lúc này đã tan rã và Tổng thống Nga Boris Yeltsin quyết tâm lấy lại Chechnya từ lực lượng ly khai bằng vũ lực.

Binh lính Nga cùng các tăng T-80B và BV rầm rập tiến vào Chechnya. Vấn đề là những người lính tham chiến ở Chechnya chưa từng được huấn luyện cùng xe T-80 nên không biết ưu, nhược điểm của nó.

Cuộc chiến quân của Nga vào thủ phủ Grozny của Chechnya đã gần như trở thành một cuộc thảm sát, với gần 1.000 người lính thiệt mạng và 200 chiếc xe bị phá hủy chỉ từ ngày 31/12/1994 cho tới buổi tối ngày hôm sau.

Bất chấp danh tiếng là chiếc xe hiện đại nhất trong lực lượng tấn công Nga, T-80B và T-80BV vẫn chịu các tổn thất khủng khiếp.

Dù chống chọi tốt các cú bắn trực diện, hàng chục những chiếc xe tăng này đã nổ tung tháp pháo, sau khi bị trúng đạn súng chống tăng RPG-7V và RPG-18 của phiến quân Chechnya, bắn đi từ nhiều hướng khác.

Hóa ra, hệ thống nạp đạn tự động Korzhina của T-80 có lỗi chết người. Thiết bị nạp đạn tự động chứa liều phóng ở vị trí thẳng đứng và chỉ được bảo vệ phần nào bởi các bánh xe.

Đạn chống tăng RPG bắn trúng thân T-80 rất dễ gây cháy liều phóng và khiến chiếc xe tăng phát nổ, hư hỏng hoàn toàn.

Một lỗi lớn thứ hai của T-80, giống các xe tăng đời trước, là góc nâng và hạ pháo hạn chế. Pháo tăng không thể bắn trả các phiến quân tấn công vào nó từ các tầng cao hay từ các tầng hầm.

Và công bằng hơn, T-80 bị diệt do lỗi của tổ lái được chuẩn bị tồi khi ra trận. Họ không được huấn luyện bài bản và chiến thuật cũng rất kém.

Việc Nga vội vã tham chiến đã khiến nhiều chiếc T-80BV tiến vào Grozny mà không có thuốc nổ nhét trong các hộp ERA, khiến loại giáp này trở nên vô dụng.

Có tin nói một số người lính còn bán thuốc nổ trong giáp ERA để cải thiện đồng lương còm cõi của họ.

Khi tham chiến ở Chechnya, quân đội Liên Xô đã quên từ lâu các bài học đắt giá của chiến tranh đô thị thu được từ thời Thế chiến 2.

Trong chiến tranh lạnh, chỉ đặc nhiệm Spetsnaz và binh lính đồn trú ở Berlin được huấn luyện nghiêm túc về chiến đấu trong đô thị.

Tin rằng sẽ gặp ít sự kháng cự, quân đội Nga đã tiến thẳng vào Grozny với binh lính ngồi kín trong các xe chở quân BMP và BTR. Các chỉ huy của họ còn lạc đường vì họ không có bản đồ tử tế.

Do binh lính Nga không chịu rời khỏi xe để quét sạch các mối nguy hiểm ẩn trong những tòa nhà tại Grozny, các chiến binh Chechnya, những kẻ biết rõ điểm yếu của tăng thiết giáp Nga do có thời gian đi lính nghĩa vụ dưới thời Liên Xô, đã tự do biến các xe của đối phương thành những lò thiêu xác.

Sau thất bại, các chỉ huy quân đội Nga dễ dàng đổ lỗi cho thiết kế của T-80, thay vì thừa nhận chiến thuật tồi.

Nhưng rốt cục, chính việc thiếu tiền đã khiến chiếc T-72 thế chỗ T-80 trong các cuộc chiến thời hậu Chechnya.

Khi Liên Xô sụp đổ, Nga mất dây chuyền sản xuất tăng T-80UD ở Kharkov về tay chính quyền Ukraine mới giành độc lập.

Nhà máy T-80U ở Omsk dần rơi vào cảnh phá sản trong khi nhà máy Leningrad LKZ không còn sản xuất T-80BV nữa.

Vietnam+

Khoảng 1.700 hồ chứa có nguy cơ mất an toàn

Khoảng 1.700 hồ chứa có nguy cơ mất an toàn

Khoa học - Công nghệ 10/07/2020 - 09:04

Trong đó khoảng 500 hồ có nguồn kinh phí sửa chữa và nâng cấp, còn lại 1.200 hồ vẫn chưa có nguồn vốn.

Cần cải thiện chất lượng giống thanh long vàng

Cần cải thiện chất lượng giống thanh long vàng

Khoa học - Công nghệ 10/07/2020 - 06:01

Mô hình trồng thanh long vỏ vàng ruột trắng của anh Lê Huy Bình, 42 tuổi, ở ấp Hòa Phú, xã Hòa Tịnh, huyện Chợ Gạo, tỉnh Tiền Giang cho hiệu quả kinh tế cao.

Cần giám sát nguồn nước xả thải trên hệ thống thủy lợi Tả Trạch

Cần giám sát nguồn nước xả thải trên hệ thống thủy lợi Tả Trạch

Khoa học - Công nghệ 09/07/2020 - 17:02

Đây là khuyến cáo của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin ngày 9/7 về giám sát chất lượng nước trên hệ thống thủy lợi Tả Trạch.

Phục hồi vườn cây ăn trái sau hạn mặn

Phục hồi vườn cây ăn trái sau hạn mặn

Khoa học - Công nghệ 09/07/2020 - 10:03

Sau hạn mặn nhà vườn phải cần quan tâm các yếu tố quan trọng như: Rửa mặn, phục hồi bộ rễ, hỗ trợ bộ lá phát triển, hoàn thiện bộ rễ và bộ lá.

Lũ đầu vụ ít có khả năng ảnh hưởng tới vụ Hè Thu và Thu Đông

Lũ đầu vụ ít có khả năng ảnh hưởng tới vụ Hè Thu và Thu Đông

Khoa học - Công nghệ 06/07/2020 - 11:11

Dự báo cuối tháng 7, mực nước lũ đầu vụ ở Đồng bằng sông Cửu Long không cao, nên lúa Hè Thu và Thu Đông ít có khả năng bị ảnh hưởng.

Độ mặn trên hệ thống thủy lợi An Trạch giảm

Độ mặn trên hệ thống thủy lợi An Trạch giảm

Khoa học - Công nghệ 03/07/2020 - 06:10

Đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên tại bản tin dự báo chất lượng nước ngày 2/7.

'Nhà khoa học' chân đất lai tạo 50 giống lúa… chỉ để tặng Nhà nước

'Nhà khoa học' chân đất lai tạo 50 giống lúa… chỉ để tặng Nhà nước3

Khoa học - Công nghệ 01/07/2020 - 09:05

Ông là Hoa Sĩ Hiền, 52 tuổi, đã dành 20 năm trời để nghiên cứu lai tạo ra 50 giống lúa. Ông cho biết, cuối đời sẽ hiến tặng hết cho Nhà nước.

Syngenta cam kết phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam

Syngenta cam kết phát triển nông nghiệp bền vững tại Việt Nam

Khoa học - Công nghệ 01/07/2020 - 06:01

Ông Nguyễn Minh Hợi ở Di Linh, Lâm Đồng vẫn nhớ như in những kỹ thuật, kinh nghiệm học hỏi được từ các chuyên gia nông nghiệp Syngenta Việt Nam.

Chi cục Thú y vùng II – lá cờ đầu của ngành Thú y Việt Nam

Chi cục Thú y vùng II – lá cờ đầu của ngành Thú y Việt Nam

Khoa học - Công nghệ 29/06/2020 - 12:00

Chi cục Thú y vùng II (Cục Thú y) không ngừng phấn đấu vươn lên, đồng hành và phát triển cùng ngành Thú y Việt Nam.

Hòa Bình: Nhiều hợp tác xã áp dụng tưới tiết kiệm ứng phó hạn hán

Hòa Bình: Nhiều hợp tác xã áp dụng tưới tiết kiệm ứng phó hạn hán

Khoa học - Công nghệ 28/06/2020 - 09:40

Hòa Bình được xem là một trong những địa phương tiên phong trong ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước vào sản xuất, bước đầu đưa lại hiệu quả kinh tế cho nông dân.

Chất lượng nước trên hệ thống thủy lợi Tả Trạch khá tốt

Chất lượng nước trên hệ thống thủy lợi Tả Trạch khá tốt

Khoa học - Công nghệ 26/06/2020 - 05:30

Đây là nhận định của Viện Khoa học Thủy lợi miền Trung và Tây Nguyên về giám sát chất lượng nước hồ Tả Trạch phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Đẩy mạnh việc phát triển tài sản trí tuệ trong nông nghiệp

Đẩy mạnh việc phát triển tài sản trí tuệ trong nông nghiệp

Khoa học - Công nghệ 20/06/2020 - 07:51

Theo đánh giá của Viện Khoa học sở hữu trí tuệ (KHSHTT), công tác quản trị tài sản trí tuệ tại Việt Nam vẫn chưa được quan tâm đúng mức.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Bỏ nuôi lợn chuyển sang nuôi thỏ, bán đắt như tôm tươi

Bỏ nuôi lợn chuyển sang nuôi thỏ, bán đắt như tôm tươi

Ông Nguyễn Hồng Khanh ở thôn Hổ Lao, xã Tân Việt, TX Đông Triều, Quảng Ninh được biết đến là ông chủ trang trại thỏ lớn nhất của địa phương.

Kinh doanh tự phát, khó quản lý

Kinh doanh tự phát, khó quản lý

Phòng Kinh tế huyện Gia Lâm cho biết, người dân bán cây ăn quả trên địa bàn đa phần đều là kinh doanh tự phát, nhỏ lẻ và rất khó để quản lý.