| Hotline: 0983.970.780

Vượt bẫy cảm xúc để đối mặt những tiêu cực trong cuộc sống

Thứ Bảy 11/06/2022 , 12:41 (GMT+7)

Vượt bẫy cảm xúc chính là khả năng thoát khỏi những sự ngụy trang bằng gương mặt cười gượng gạo để từng bước chiến thắng nỗi đau và bất hạnh ở mỗi người.

Tiến sĩ tâm lý Susan David.

Tiến sĩ tâm lý Susan David.

Vượt bẫy cảm xúc không phải cách che đậy cảm xúc. Vượt bẫy cảm xúc càng không phải cách cố tình tỏ ra tích cực để đè nén tiêu cực. Vượt bẫy cảm xúc là cách can đảm đối diện để tự cứu rỗi chính mình.

Có thể nói những nghiên cứu của nữ tiến sĩ tâm lý Susan David trong cuốn sách “Vượt bẫy cảm xúc” (tựa gốc “Emotional Agility”) về cách đón nhận cảm xúc một cách linh hoạt và sáng suốt như “gãi trúng chỗ ngứa” của hầu hết chúng ta. Lâu nay, người ta có xu hướng “dán mặt cười” lên mọi thứ cảm xúc, luôn cố gắng tỏ ra tích cực dù bản thân đang gần như chạm đáy của nỗi buồn, lo lắng, và bất an.

Theo Susan David, để tỏ ra tích cực mà phải phớt lờ đi cảm xúc thật của mình thì đó không phải là một cách hay. Thói quen “dán mặt cười” này khiến người ta dễ dàng trở nên hời hợt và đóng băng cảm xúc. Điều này sẽ dẫn đến hệ quả là vấn đề và cảm xúc vẫn còn đó, không được giải quyết một cách dứt điểm, và vì thế gây ra những hệ lụy không đáng có.

Ngay cả chính bản thân tác giả cũng từng rơi vào trải nghiệm chôn vùi cảm xúc tiêu cực chỉ để tỏ ra tích cực như vậy. Đó là lúc bố của tác giả qua đời vì ung thư ở tuổi 42, khi Susan Davida mới 16 tuổi. Chỉ vài ngày sau khi ông mất, Susan David vẫn đến trường như thường lệ cùng lời nhắn nhủ của mẹ rằng hãy xem như mọi việc vẫn diễn ra bình thường.

Thế nhưng, thực tế, cô bé Susan David khi ấy lại thấy cõi lòng mình như đang vỡ vụn. Cho đến một ngày, cô giáo gợi ý các học sinh viết ra mọi thứ trong lòng vào cuốn nhật ký, như thể sẽ không có ai đọc được nó cả. Lúc này, Susan David mới được sống thật với nỗi đau của mình.

Hiện nay, Susan David là chuyên gia tâm lý của Khoa Y Đại học Harvard, nhà đồng sáng lập và đồng chủ tịch của Viện Khai vấn tại Bệnh viện McLean, CEO của tổ chức tư vấn quản lý kinh doanh Evidence Based Psychology. Cô có bằng tiến sĩ ngành Tâm lý học lâm sàng và văn bằng sau tiến sĩ về nghiên cứu cảm xúc con người của Đại học Yale.

Trong cuốn sách “Vượt bẫy cảm xúc”, Susan David giúp người đọc nhận diện rất nhiều bẫy cảm xúc mà bà gọi đó là “những chiếc móc câu”. Tiến sĩ tâm lý Susan David lý giải: “Khi chúng ta cố gắng ‘thoát khỏi móc câu’ bằng cách giết chết cảm xúc của mình, nạn nhân thật sự chính là hạnh phúc và sức khỏe của chúng ta”. Hoá ra, không phải nuốt nước mắt vào trong rồi cố tỏ ra mạnh mẽ, mà là đón nhận, giải phóng được cảm xúc và thấu hiểu những suy nghĩ ẩn sâu bên trong mình mới chính là giải pháp giúp chúng ta có cuộc sống lành mạnh hơn.

“Linh hoạt trong cảm xúc không phải là phớt lờ những cảm xúc khó tiếp nhận, hay kiểm soát suy nghĩ, buộc bản thân phải tích cực hơn”, Susan David khẳng định, “bởi nhiều nghiên cứu cũng cho thấy việc cố gắng làm một người thay đổi suy nghĩ của họ từ ‘tiêu cực’ thành ‘tích cực’ không chỉ không hiệu quả mà còn phản tác dụng”. Thay vào đó, linh hoạt cảm xúc khuyến khích chúng ta “không bấu víu vào những suy nghĩ, cảm xúc khó chịu, đồng thời có đủ can đảm và lòng cảm thông để đối mặt với chúng, sau đó là vượt qua để thực hiện những mục tiêu lớn của đời mình”.

Suy cho cùng thì việc trải qua những loại cảm xúc mà ta hay gắn mác là “tiêu cực” như lo lắng, bất an, sợ hãi, buồn bã là việc vô cùng bình thường, nếu không muốn nói là bản chất chúng cũng đang ẩn chứa những thông tin, dữ liệu cần được xử lý thay vì phớt lờ.

Việc mô tả những cảm xúc là ‘tiêu cực’ chỉ càng khiến ta củng cố niềm tin sai lầm rằng chúng là tiêu cực, chứ không thấy được đó là những cảm xúc hữu ích đối với con người. Sau khi hoát khỏi những chiếc “móc câu” cảm xúc tai hại, là phương án hòa hợp suy nghĩ và cảm xúc với các giá trị, mục tiêu dài hạn và khát vọng của riêng mình.

Cuốn sách 'Vượt bẫy cảm xúc' vừa được phát hành tại Việt Nam.

Cuốn sách "Vượt bẫy cảm xúc" vừa được phát hành tại Việt Nam.

“Vượt bẫy cảm xúc” của Susan David đưa ra những quan điểm khá tương đồng với góc nhìn của một nhà tâm lý học rất nổi tiếng khác là Mihaly Csikszentmihalyi. Nếu như Mihaly Csikszentmihalyi cho rằng con người ta dễ rơi vào trạng thái dòng chảy lúc cơ thể hay tâm trí được kéo căng đến mức cực đại khi thực hiện một nhiệm vụ vừa thử thách nhưng cũng quen thuộc trong lĩnh vực của họ, thì Susan David cũng lấy hình ảnh chiếc bập bênh để minh họa cho ý tưởng về sự cân bằng, một trạng thái mà trong đó sự thử thách đối trọng với năng lực sẽ tạo ra môi trường hoàn hảo để sáng tạo.

“Mục tiêu cuối cùng của sự linh hoạt trong cảm xúc là giúp bạn có thể nhận ra và vững vàng đón nhận thử thách cũng như nắm bắt các cơ hội phát triển trong suốt hành trình cuộc đời mình”, đây là giá trị cốt lõi mà Susan David muốn nhấn mạnh.

Cuốn sách “Vượt bẫy cảm xúc” không nhằm mục đích uốn nắn ai trở thành một người hoàn hảo, không mắc sai lầm. Ngược lại, nó giúp mỗi người nhận ra sự mong manh, vô thường chính là mảnh ghép còn thiếu, giúp vẻ đẹp của cuộc sống trở nên trọn vẹn nếu bạn biết đón nhận và hòa giải với chúng đúng cách. Hãy nhớ, dù cảm xúc có trồi sụt như những đợt thuỷ triều thì bạn vẫn luôn là thuyền trưởng, có toàn quyền điều khiển và quyết định nơi con tàu đời mình sẽ cập bến. 

Cuốn sách “Vượt bẫy cảm xúc” khi ra đời ngay lập tức đã tạo nên một cơn bão. Đây là cuốn sách bán chạy nhất theo thống kê của The Wall Street Journal, đồng thời cũng nằm trong tốp sách best-seller của tờ USA Today, đoạt giải cuốn sách đáng đọc nhất của năm trên Amazon, đồng thời giành giải “Ý tưởng đột phá” của Thinkers 50.

Xem thêm
Cưới người đã ba đời chồng

Cưới người đã ba đời chồng

Nhung đã trải qua ba đám cưới. Cũng còn may cuối cùng cô đã có chốn dừng chân. Và có được đấng phu quân mới lấy vợ lần đầu.

Cha mẹ già hay nhạy cảm, tủi thân

Cha mẹ già hay nhạy cảm, tủi thân

Cẩn trọng khi cha mẹ già, con cái chăm sóc ba mẹ nên thường trực cái quyền để ý, thậm chí to tiếng, rất kỵ