Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp
Báo Nông Nghiệp

Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hotline: 0983.970.780

Mọi ánh mắt đổ về thượng nguồn Mekong trước mùa mưa

Thứ Năm 04/06/2020 , 12:48 (GMT+7)

Trong khi các nước hạ nguồn đang đếm ngược từng ngày chờ những trận mưa đầu mùa thì giới nghiên cứu bày tỏ lo lắng Trung Quốc sẽ tiếp tục giữ lại phần lớn nước.

Cận cảnh đập Nọa Trác Độ trên dòng Mekong. Ảnh: Getty Images

Cận cảnh đập Nọa Trác Độ trên dòng Mekong. Ảnh: Getty Images

Báo The Nation của Thái Lan vừa có bài viết dẫn lời các chuyên gia quốc tế bày tỏ quan ngại, đồng thời cảnh báo về dòng chảy thất thường sẽ tái diễn trong năm nay, tiếp tục làm trầm trọng thêm tình hình đợt hạn hán ở vùng đông bắc Thái Lan, Lào, Campuchia và Việt Nam.

Theo các nhà nghiên cứu Mỹ, hệ thống đập của Trung Quốc thời gian qua đã góp phần lớn gây ra tình trạng hạn hán kéo dài ở Thái Lan và các nước hạ lưu sông Mekong khác như Lào, Campuchia và Việt Nam.

“Chúng tôi không kết luận các con đập ở phía thượng nguồn Trung Quốc gây ra khô hạn tại tỉnh Khon Kaen cũng như Việt Nam. Tuy nhiên điều mà chúng tôi đang nhắc đến là nó làm trầm trọng thêm vấn đề ở dòng chính phía hạ lưu sông Mekong”, nhà nghiên cứu Brian Eyler, giám đốc chương trình Đông Nam Á thuộc Trung tâm Stimson- tác giả của cuốn sách “Last Days of the Mighty Mekong” (tạm dịch là: Những ngày cuối cùng của sông Mekong hùng vĩ).

Bản đồ mô tả hiện trạng mùa khô năm 2019, màu nâu là khu vực bị hạn hán nặng. Đồ họa: Stimson Center

Bản đồ mô tả hiện trạng mùa khô năm 2019, màu nâu là khu vực bị hạn hán nặng. Đồ họa: Stimson Center

Lưu vực sông Mekong có sản lượng cá nước ngọt lớn nhất thế giới. Chỉ riêng ở Biển Hồ của Campuchia, mỗi năm ước tính tạo ra 500.000 tấn cá; 450.000 tấn ở Việt Nam và 300.000 tấn ở Thái Lan, trong khi sản lượng đánh bắt ở Lào có giá trị khoảng 5% GDP.

Ông Eyler đồng thời cảnh báo, các nhà đầu tư Thái Lan đang góp vốn vào dự án đập thủy điện Xayaburi ở Lào với kỳ vọng sẽ đem lại lợi nhuận cao thực chất là ở vào thế bị lệ thuộc bởi Trung Quốc khi họ nắm giữ thế kiểm soát và vận hành các con đập ở thượng nguồn sông Mekong. “Các trung tâm mua sắm ở Thái Lan cũng không thể nào dựa vào nguồn cung cấp điện được tạo ra từ các đập ở Lào”, ông Eyler phát biểu tại một cuộc hội thảo trực tuyến do Trung tâm Stimson, tổ chức chuyên nghiên cứu sông ngòi độc lập có trụ sở tại Washington (Mỹ) vừa tiến hành.

“Hiện Trung Quốc đã xây dựng và vận hành 11 đập ở phía thượng nguồn sông Mekong và lại đang có kế hoạch xây thêm 8 đập nữa. Trong khi đó, dòng chảy tự nhiên đã trở nên rất thất thường trong những năm gần đây, đặc biệt là sau khi dự án Nọa Trác Độ, đập thủy điện lớn nhất trên sông Mekong được khởi công vào cuối năm 2012”, Chủ tịch kiêm giám đốc điều hành mạng lưới Eyes on Earth, Alan Basist- đồng tác giả của bản nghiên cứu cho biết.

Theo đó, riêng dự án Nộ Trác Độ đã có dung tích chứa là 27,5 tỷ mét khối nước so với tổng số 47,6 tỷ mét khối của 11 đập đã hoạt động. Trạm thủy văn Chiang Saen, thuộc tỉnh Chiang Rai miền bắc Thái Lan ghi nhận dòng chảy đã giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử vào mùa mưa năm ngoái.

Chuyên gia đo đạc thủy văn Basist cho biết, luồng chảy tự nhiên trên dòng chính Mekong đã thay đổi đáng kể từ năm 2012, tạo ra các mô hình bất thường do nguồn nước được xả vào mùa khô và bị giữ lại vào mùa mưa.

“Ngay trong mùa mưa, một lượng lớn nước đã không về hạ lưu. Nhất là năm ngoái đã chứng kiến một thực tế hoàn toàn trái ngược so với nhiều năm trước đây. Nó nghiêm trọng hơn rất nhiều. Sự thay đổi đột ngột của dòng chảy đã ảnh hưởng đến không chỉ người dân Thái Lan mà cả ở Lào, Campuchia và Việt Nam, nơi có 10 triệu người dân sống phụ thuộc vào nông nghiệp và đánh bắt cá ở hạ lưu sông Mekong”, ông Basist chỉ rõ.

Biểu đồ mô tả lượng nước bị Trung Quốc giữ lại kể từ khi đập Nọa Trác Độ vận hành (màu xanh và màu đỏ thể hiện mức độ chênh lệch). Đồ họa: Stimson Center

Biểu đồ mô tả lượng nước bị Trung Quốc giữ lại kể từ khi đập Nọa Trác Độ vận hành (màu xanh và màu đỏ thể hiện mức độ chênh lệch). Đồ họa: Stimson Center

Theo nghiên cứu của Trung tâm Stimson vừa công bố vào tháng 5/2020, tổng lưu lượng hàng năm của sông Mekong ước tính là 476 km khối (km3) nhưng Trung Quốc chỉ đóng góp vào 16%, thậm chí năm ngoái, nước này còn đóng góp ít hơn.

Tuy nhiên giới chức Trung Quốc luôn bác bỏ điều này và đổ cho hạn hán ở hạ lưu, từ  Vân Nam cho đến các quốc gia Đông Nam Á là do ảnh hưởng của El Nino, bất chấp các bằng chứng dữ liệu vạch ra mâu thuẫn của giới khoa học về việc giữ lại nguồn nước ở phía đầu nguồn, đồng thời kêu gọi nước này minh bạch hơn trong công bố các số liệu liên quan.

Ông Eyler cho biết, thông thường thì lượng nước từ Mekong đổ vào Biển Hồ (Tonle Sap) của Campuchia, hồ nước ngọt lớn nhất Đông Nam Á kéo dài năm tháng, nhưng năm ngoái đã rút ngắn chỉ còn năm tuần do không có nước. Nếu không có sự can thiệp thì chu kỳ của sông Mekong sẽ vẫn là năm tháng mùa mưa và bảy tháng mùa khô.

Tăng trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm

Tăng trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm

Thời sự Nông nghiệp 04/07/2020 - 09:15

Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) đã có những chuyển biến rõ rệt, tích cực trên các lĩnh vực.

Kiểm tra tiến độ Khu Lâm nghiệp công nghệ cao

Kiểm tra tiến độ Khu Lâm nghiệp công nghệ cao

Thời sự Nông nghiệp 03/07/2020 - 17:28

Thứ trưởng Hà Công Tuấn ghi nhận sự nỗ lực, cố gắng của tỉnh Nghệ An và ngành nông nghiệp địa phương trong quá trình thực hiện…

Đăk Lăk cần nhân rộng mô hình liên kết theo chuỗi ứng dụng công nghệ cao

Đăk Lăk cần nhân rộng mô hình liên kết theo chuỗi ứng dụng công nghệ cao

Thời sự Nông nghiệp 02/07/2020 - 20:07

Ngày 2/7, Thứ trưởng Bộ NN-PTNT Phùng Đức Tiến cùng đoàn công tác đã đi thăm một số mô hình trồng trọt và chăn nuôi theo hướng công nghệ cao tại Đăk Lăk.

Nhân nhanh giống dừa sáp bằng phương pháp nuôi cấy phôi

Nhân nhanh giống dừa sáp bằng phương pháp nuôi cấy phôi

Thời sự Nông nghiệp 02/07/2020 - 13:10

Thành công của phương pháp nuôi cấy phôi hữu tính để nhân giống dừa sáp trong phòng thí nghiệm, một bước tiến bộ vượt bậc ở lĩnh vực nông nghiệp.

Bắc Kạn làm nông nghiệp hữu cơ

Bắc Kạn làm nông nghiệp hữu cơ

Thời sự Nông nghiệp 02/07/2020 - 12:31

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Kạn, bà Đỗ Thị Minh Hoa khẳng định: Với việc phối hợp với Tập đoàn Quế Lâm, chắc chắn Bắc Kạn sẽ làm được.

Đập tạm, giải pháp kiểm soát mặn đặc thù nhất ở Kiên Giang

Đập tạm, giải pháp kiểm soát mặn đặc thù nhất ở Kiên Giang

Thời sự Nông nghiệp 02/07/2020 - 08:30

Mùa hạn mặn vừa qua, tỉnh Kiên Giang đã triển khai nhiều giải pháp dẫn nước, trữ nước, như đắp đập tạm tại các nhánh sông chưa có công trình điều tiết kiểm soát mặn.

Đắk Nông: Cây ăn trái mang lại sự giàu có

Đắk Nông: Cây ăn trái mang lại sự giàu có

Thời sự Nông nghiệp 02/07/2020 - 07:01

Ở Đắk Nông, việc phát triển cây ăn trái từ trồng xen vườn cà phê, hồ tiêu đến trồng thuần đều cho hiệu quả kinh tế cao, giúp nhiều gia đình trở nên giàu có.

Lô lợn gần 2.500 con nhập từ Thái: Tuyệt đối an toàn dịch bệnh, thực phẩm

Lô lợn gần 2.500 con nhập từ Thái: Tuyệt đối an toàn dịch bệnh, thực phẩm

Thời sự Nông nghiệp 01/07/2020 - 16:45

Gần 2.500 con lợn được các doanh nghiệp nhập khẩu từ Thái Lan đã làm thủ tục thông quan thành công tại cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị).

Nông sản muốn xuất khẩu phải có mã vùng trồng và mã xưởng đóng gói

Nông sản muốn xuất khẩu phải có mã vùng trồng và mã xưởng đóng gói

Thời sự Nông nghiệp 01/07/2020 - 10:23

Đó là kiến nghị của Chủ tịch Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao, tại tọa đàm “Tìm giải pháp thúc đẩy xuất khẩu nông thủy sản Việt Nam”.

Dấu ấn các công trình thủy lợi ngăn mặn

Dấu ấn các công trình thủy lợi ngăn mặn

Thời sự Nông nghiệp 01/07/2020 - 09:43

Việc đưa vào vận hành hàng loạt công trình ngăn mặn đã giúp giảm thiểu thiệt hại do hạn mặn lịch sử cho các tỉnh ĐBSCL, nhất là thắng lợi vụ đông xuân.

Trồng cây ăn quả từ... vùng tiêu chết

Trồng cây ăn quả từ... vùng tiêu chết

Thời sự Nông nghiệp 01/07/2020 - 07:31

Dự án trồng cây ăn quả tại huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai được kỳ vọng mở ra một hướng đi mới thay thế cây hồ tiêu đã qua thời kỳ hoàng kim.

Nắng hạn kéo dài, mực nước trên các sông Quảng Trị xuống thấp kỷ lục

Nắng hạn kéo dài, mực nước trên các sông Quảng Trị xuống thấp kỷ lục

Thời sự Nông nghiệp 30/06/2020 - 09:55

Nắng hạn kéo dài trong nhiều tháng quá khiến mực nước trên các sông suối ở Quảng Trị khô cạn, dự báo có thể đạt thấp nhất trong vòng 43 năm trở lại đây.

Xem thêm
Báo Nông Nghiệp
Không có vùng cấm trong chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Không có vùng cấm trong chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả

Công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả là nhiệm vụ quan trọng, phải thường xuyên chỉ đạo thực hiện quyết liệt và sâu sát, không có vùng cấm.

Gia Lai ghi nhận một ca nhiễm bệnh bạch hầu

Gia Lai ghi nhận một ca nhiễm bệnh bạch hầu

Bệnh viện nhi tỉnh Gia Lai đang tiến hành theo dõi, điều trị trường hợp bị nhiễm bệnh bạch hầu.

Người cho chuối… 'bay trên trời, bơi dưới nước'

Người cho chuối… 'bay trên trời, bơi dưới nước'

Sống hơn nửa đời, mái đầu bạc trắng từ lâu, đã nếm đủ ngọt bùi, cay đắng, thất bại, thành công. Đến nay, chẳng ai có nhiều biệt danh, nhiều cái nhất như ông…